Background

Üretim Serüveni

Metkap Plastik

Üretim Serüveni

Dışarıdan bakıldığında süreç oldukça basit görünüyor: susuyorsun, ilk gördüğün yerden bir pet şişe alıyorsun, su ihtiyacını gideriyorsun. Çok susamışsan o an bitiyor, atıyorsun. Fazla susamadıysan eğer, pet şişeyi gün boyu yanında taşıyor, susadıkça içiyorsun; ama o şişe yine en sonunda buruşturulup bir kenara atılıyor. Bir benzeri de plastik (HDPE) şişeler için. Mesela bir eczaneden veya marketten aldığınız dezenfektan şişesinin hangi aşamalardan geçerek sizin elinize ulaştığını biliyor musunuz? Bu hikayenin bir de iç yüzü var; pek farkında olmasak da, tek kullanımlık plastik/pet şişelerin üretimden kullanılıp atıldığı ana kadar geçtiği aşamalar için aslında çok fazla şey feda ediyoruz. Nasıl mı, gel beraber bakalım. Önce kullandığımız hammaddenin nasıl üretildiğini öğrenelim.

HDPE, petrolden elde edilen, yüksek yoğunluklu polietilen malzemedir. İsmi İngilizce karşılığı olan "High Density Polyetylene" kelimelerinin kısaltmasından gelmektedir. Sanayi ve imalat sektöründe genelde bu isim kullanılmaktadır. Yaklaşık olarak, 1.75 kg. petrolden , 1 kg. HDPE hammadde elde edilir.

HDPE günümüzde birkaç yöntemle elde edilebilmektedir.

  • Radikal polimerizasyon yönteminde, yüksek basınç uygulanır.
  • Koordinasyon polimerizasyonunda, alçak basınç ve 50-75 °C sıcaklıkta katalitik sentez yapılır.
  • Katalizör olarak heptanda çözünmüş, titan tetraklorid ve alüminyum alkil kullanılır. Polimerizasyon ısısı soğutularak giderilir. Ele geçen polimer formu toz veya granüldür. Sıvı ortamdan süzülerek alındıktan sonra kurutularak ambalajlanır. HDPE sentezinde diğer yol olan, "metal oksit katalizörlü polimerizasyon"da etilen gazı parafinde çözülür, 60-200 °C sıcaklıkta, 35 atm. basınç altında, belirli bir sürede işlem tamamlanır. Soğutma ve çözücü buharlaştırılmasından sonra ürün elde edilir.

    "Doğrusal (lineer] polietilen" de denilen HDPE %90 oranında kristal haldedir. Ana zincir en az 200 karbon atomludur. ASTM standartlarında Tip III ve Tip IV olarak tanımlanan HDPE'in bağıl yoğunluğu 0.940 ve daha yukarı olarak verilmiştir. (HDPE, PETKİM kapasitesi 96.000 ton/yıldır). HDPE, görünüm olarak LDPE'e benzese de ondan çok daha sert, molekül kütlesi 150.000-400.000 dolaylarında bir polimerdir. Suya, kimyasal maddelere direnci iyidir. Işık ve açık hava koşullarına LDPE'de olduğu gibi dayanıklı değildir. Özel dolgularla bu direnç artırılabilir. Mekanik özellikler çok iyi olup, özellikle darbe ve çekme dayanımları yüksektir. Bazı dolgu maddeleriyle de özellikler daha da iyileştirilir. Normalde çekme dayanımı 225-350 kgf/cm² civarındadır. Sıcaklık dayanımı 100 °C'nin üzerindedir. Ayrıca kendi kendini yağlama özelliği vardır.

    Enjeksiyon, ekstrüzyon, toz kaplama, film çekme, döner kalıplama, gibi birçok biçimlendirme yöntemine uygun bir malzemedir. Enjeksiyon kalıp sıcaklığının 50-70 °C'de tutulması cihazdan çıkan ürün kalitesini yükseltir. HDPE elektriksel uygulamalara da çok elverişlidir. KULLANIM ALANLARI Geniş bir kullanım alanına sahip olan HDPE, basınçlı borular, gaz dağıtım boruları, şişe, bidon, varil, beyaz eşya ve makine parçaları, yalıtkan, oyuncak, elektrik ve elektronik eşya imalatında kullanılmaktadır. Suya dayanıklı olduğundan tekne ve depo yapımında da HDPE'den yararlanılır.Günümüzde tek kullanımlık plastik şişelerin çoğu polietilen (PE) malzemesinden üretiliyor. Kullanım alanına göre HDPE ve LDPE olarak yüksek yoğunluk ve alçak yoğunluk olarak çeşitlendirilmektedir. Bizim ürettiğimiz ürünler HDPE yani Yüksek Yoğunluklu Polietilen denilen hammaddeden üretilmektedir.

    Enjeksiyon şişirme makinalarında ısıtılıp eritilerek (polietilen) PE’i oluşturuyor. Bu noktada PE hammaddesi küçük granürler şeklinde imalathanede eritiliyor, bu eriyik ise makine aracılığıyla plastik kalıplara enjekte ediliyor. Malzeme hava ile şişirilip genişletilerek bugün birçok sektörde kullanılan şişe ve bidonlar herkesin bir şekilde evine girmektedir. Paketlenen tek kullanımlık plastik şişeler çeşitli gıda, temizlik, tarım, medikal ve kimyasal malzeme satışı yapan noktalara taşınıyor ve dağıtılıyor buradan da alıcılarına ulaştırılmak üzere stoklanarak raflara yerleştiriliyor ve sonunda nihai tüketici alıp tüketiyor. En sonunda geri dönüşüm kutusuna atılıyor. Türkiye’de üretilen PE şişelerin %50’si geri dönüştürülmekte ve farklı sektörlerde kullanılmaktadır.

    Ayrıca bu sektörde ülkemizde yeni oyuncu olan METCAP petro kimya yıllık 600.000 ton/yıl polipropilen ve 400.000 ton/yıl HDPE olacaktır. Ülkemizin ithalatını büyük ölçüde azaltacaktır.

    © 2018. All Rights Reserved

    with love by 7oroof.com